Τμήμα Πολιτισμού – Δημιουργικών Βιομηχανιών

Στις 9 Μαρτίου, 2026 η Δέσποινα Τσιαφάκη, Διευθύντρια Ερευνών και Υπεύθυνη του Τμήματος Πολιτισμού και Δημιουργικών Βιομηχανιών, θα δώσει ομιλία με τίτλο “Mountains Without Borders: Exploring the Archaeology of Southern Rhodope,” στην αίθουσα της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου της Σόφιας.

Αυτή η διάλεξη θα παρουσιάσει μια συνθετική ανασκόπηση αρχαιολογικών χώρων που εντοπίστηκαν στη νότια οροσειρά της Ροδόπης, με στόχο τη γεφύρωση του ερευνητικού χάσματος μεταξύ διαφόρων αρχαιολογικών συνόλων δεδομένων που παράγονται σε διαφορετικές πλευρές των σύγχρονων εθνικών συνόρων. Παρόλο που η Ροδόπη έχει συχνά αντιμετωπιστεί ως οριακή ορεινή ζώνη, τα αρχαιολογικά ευρήματα αποκαλύπτουν ένα πυκνό και ποικίλο αρχείο θέσεων, διαδρομών και περιοχών δραστηριότητας από την Αρχαϊκή έως την Αυτοκρατορική περίοδο.

Συνδυάζοντας δημοσιευμένο και πρόσφατα τεκμηριωμένο υλικό (π.χ. οικισμοί, οχυρώσεις, υποδομές, χαρακτηριστικά τοπίου), η διάλεξη διερευνά πώς τα ορεινά περιβάλλοντα δόμησαν την κινητικότητα, την επικοινωνία και την πολιτιστική επαφή μεταξύ του Αιγαίου και της ενδοχώρας της Θράκης. Θα συζητηθούν μεθοδολογικές προσεγγίσεις από την αρχαιολογία τοπίου και την χωρική ανάλυση ως εργαλεία για την ενσωμάτωση κατακερματισμένων περιφερειακών δεδομένων.

Βασιζόμενη εν μέρει στην τρέχουσα εργασία στο πλαίσιο του έργου THRACE-CONNECT (https://thraceconnect.athenarc.gr/), η ομιλία υπογραμμίζει την αξία των διασυνοριακών και σε κλίμακα τοπίου προοπτικών για την ανακατασκευή της αρχαίας συνδεσιμότητας και της περιφερειακής αλληλεπίδρασης.

Την Κυριακή 26 Οκτωβρίου η Δέσποινα Τσιαφάκη, Διευθύντρια Ερευνών και Υπεύθυνη του Τμήματος Πολιτισμού και Δημιουργικών Βιομηχανιών, θα συμμετάσχει με την εισήγηση “Clay among Gold and Silver: The Role of Attic Pottery in Thracian Prestige Economies (6th–4th c. BC)” στο session “Forms of Wealth in Thracian Contexts” του διεθνούς συνεδρίου “40 Years of the Rogozen Treasure – 60 Years of Mogilan Tumulus. Rethinking Gold, Silver, and Power” που θα πραγματοποιηθεί στο Vratsa Regional History Museum

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου, το Τμήμα Πολιτισμού και Δημιουργικών Βιομηχανιών συμμετείχε στη Μεσογειακή Βραδιά του Ερευνητή, στο κτίριο του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά, στην Ξάνθη. Τα μέλη του τμήματος παρουσίασαν τα έργα ECHOES και DATAPOT, καθώς και τις εργασίες του Εργαστηρίου Αρχαιολογικού GIS (AeGIS Athena) και ενημέρωσαν τους ενδιαφερόμενους επισκέπτες για τους στοχούς και τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων τοτ τμήματος.

Πραγματοποιήθηκε στις 12/6/2025 η εναρκτήρια συνάντηση (kick-off) meeting του έργου THRACE-CONNECT, με τη συμμετοχή των μελών της ομάδας του ΕΚ ΑΘΗΝΑ (Δέσποινα Τσιαφάκη, Βασίλης Ευαγγελίδης, Γιάννης Μούρθος, Μελπομένη Καρτά, Κώστας Σταυρόγλου, Μαρία Τοπαλίδου), στον χώρο του ΙΕΛ Ξάνθης. Το ερευνητικό Έργο με τίτλο “Αποκαλύπτοντας δεσμούς του Αιγαίου και της θρακικής ενδοχώρας μέσω της αρχαιολογικής εξερεύνησης και της χωρικής τεχνολογίας (THRACE-CONNECT)”, υλοποιείται στο πλαίσιο της δράσης του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. «3η Προκήρυξη Ερευνητικών Έργων ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. για μέλη ΔΕΠ και Ερευνητές/τριες» (Αριθμός Έργου ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.: 23755).

Το έργο THRACE-CONNECT εστιάζει στη μελέτη των αρχαίων δικτύων επικοινωνίας που συνέδεαν την Αιγαιακή Θράκη με την ενδοχώρα μέσω της οροσειράς της Ροδόπης, από την Αρχαϊκή έως τη Ρωμαϊκή περίοδο. Μέσω αρχαιολογικών, ιστορικών και γεωχωρικών δεδομένων, το έργο επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο της Ροδόπης ως μεταβατικής ζώνης και κόμβου πολιτισμικών ανταλλαγών. Με τη χρήση τεχνολογιών GIS και προηγμένων τεχνικών οπτικοποίησης θα επιχειρηθεί η  ανακατασκευή αρχαίων διαδρομών και η κατανόηση των κοινωνικοπολιτισμικών δυναμικών της περιοχής.

Στις 5 Μαΐου 2025 τα μέλη της ομάδας της Δρ. Δέσποινας Τσιαφάκη, Ιωάννης Μούρθος και Μελιάνα Καρτά, επισκέφθηκαν το 2ο Λύκειο Ξάνθης και παρουσίασαν το έργο “Απόηχοι” (https://echoesproject.gr/) την ιστορική του σημασία για την πόλη της Ξάνθης καθώς και τις νέες τεχνολογίες που αξιοποιήθηκαν για την υλοποίηση του έργου.